नवी दिल्ली,दि.११: काँग्रेस पक्षाच्या ज्येष्ठ नेत्या सोनिया गांधी (Sonia Gandhi) यांचे नवीन आत्मचरित्र ‘बिलॉन्गिंग: अ जर्नी ऑफ लव्ह’ (Belonging: A Journey of Love) सध्या राजकीय वर्तुळात प्रचंड चर्चेचा विषय ठरले आहे. या पुस्तकात इंदिरा गांधी यांच्या काळापासून ते आधुनिक भारताच्या राजकारणापर्यंतच्या अनेक महत्त्वपूर्ण घटनांचा आढावा घेण्यात आला आहे. यात विशेष करून वर्ष २०१२ मध्ये ज्येष्ठ समाजसेवक अण्णा हजारे (Anna Hazare) यांनी दिल्लीत उभारलेल्या ‘इंडिया अगेन्स्ट करप्शन’ (India Against Corruption) या आंदोलनाबाबत करण्यात आलेल्या वक्तव्यांमुळे नवा वाद निर्माण झाला आहे.
सोनिया गांधी यांनी आपल्या पुस्तकात दावा केला आहे कि, २०१२ मधील ते आंदोलन केवळ एक सामाजिक चळवळ नसून ती राजकीय हेतूने प्रेरित होती. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ (RSS) आणि भारतीय जनता पक्ष (BJP) यांनी गुप्तपणे हे आंदोलन घडवून आणले होते आणि ते या संपूर्ण मोहिमेमागील प्रमुख शक्ती होते, असे पुस्तकात म्हटले आहे. आंदोलनादरम्यान संघ आणि भाजपने पडद्याआडून मोठी रसद (Logistical Support) आणि सर्वतोपरी साहाय्य पुरवले होते, असा गंभीर आरोपही करण्यात आला आहे. तत्कालीन डॉ. मनमोहन सिंग यांच्या नेतृत्त्वाखालील यूपीए (UPA) सरकारला सत्तेवरून खाली खेचण्यासाठी हा एक सुनियोजित राजकीय कट होता, ज्याचा तीव्र दबाव तत्कालीन सरकारवर पडला होता, असे सोनिया गांधींनी नमूद केले आहे.
पुस्तकात पुढे म्हटले आहे की, विरोधकांच्या या आक्रमक मोहिमेचा सामना करणे काँग्रेस पक्षासाठी अत्यंत आव्हानात्मक ठरले होते. आंदोलनात लोकपाल (Lokpal) यंत्रणेला व्यापक अधिकार देण्याची जोरदार मागणी करण्यात आली होती. त्यानंतर प्रचंड दबावाखाली ‘लोकपाल आणि लोकायुक्त अधिनियम, २०१३’ मंजूर करण्यात आला आणि १ जानेवारी २०१४ रोजी राष्ट्रपतींच्या मंजुरीने तो कायदा बनला. मात्र, २०१४ मध्ये केंद्रात भाजपची सत्ता (Power) प्रस्थापित झाल्यानंतर लोकपाल व्यवस्थेला पद्धतशीरपणे बाजूला सारले गेले, असा गंभीर आरोपही सोनिया गांधी यांनी केला आहे. कायद्यातील मूळ तरतुदी आणि अधिकार शिथिल करून त्याला एक प्रकारे निष्प्रभ बनवण्यात आले, जेणेकरून भ्रष्टाचारविरोधी यंत्रणा प्रभावीपणे काम करू शकणार नाही. विरोधकांचा मुख्य उद्देश केवळ काँग्रेसचे सरकार पाडणे हाच होता, आणि तो साध्य झाल्यानंतर त्या आंदोलनाची चर्चाही हळूहळू थंडावली, असे पुस्तकात स्पष्ट करण्यात आले आहे.
सोनिया गांधींच्या या खळबळजनक दाव्यांवर ज्येष्ठ समाजसेवक अण्णा हजारे यांनी अत्यंत आक्रमक भूमिका घेत सर्व आरोप फेटाळून लावले आहेत. आमच्या आंदोलनामुळे नाही, तर त्यांच्याच कर्तृत्वामुळे (Actions) आणि भ्रष्टाचाराच्या कारभाराने त्यांचे सरकार पत्त्याच्या महालासारखे कोसळले, असे सडेतोड प्रत्युत्तर अण्णांनी दिले आहे. माझा कोणत्याही राजकीय पक्षाशी किंवा संघटनेशी कधीही कसलाही संबंध नव्हता आणि आजही नाही. मी जे काही केले ते केवळ देशहित (National Interest) आणि समाजहितासाठी केले, असे स्पष्ट करत त्यांनी सोनिया गांधींचे सर्व दावे फेटाळून लावले आहेत.
