सोलापूर,दि.२२: सध्या उन्हाळ्याचा पारा (Temperature) सातत्याने वाढत आहे. या वाढत्या उष्णतेपासून सुटका मिळवण्यासाठी अनेक नागरिक वातानुकूलन यंत्रे, विशेषतः एअर कुलर (Air Cooler) वापरण्याला पसंती देत आहेत. मात्र, कुलरचा वापर करताना विद्युत सुरक्षेकडे दुर्लक्ष केल्यास गंभीर अपघात घडू शकतात. हे टाळण्यासाठी महावितरणने नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे.
कुलर वापरताना घ्यायची खबरदारी (Safety Precautions)
वाढत्या तापमानात गारवा घेताना खालील गोष्टींचे पालन करणे अत्यंत आवश्यक आहे:
• पाणी भरताना सावधानता: कुलरमध्ये पाणी भरण्यापूर्वी त्याचा मुख्य वीज पुरवठा (Power Supply) पूर्णपणे बंद करावा.
• ओल्या हातांचा वापर टाळा: ओल्या हाताने कुलरचे बटण चालू किंवा बंद करू नका. तसेच, कुलरला ओल्या हाताने स्पर्श करणे टाळावे.
• लहान मुलांची सुरक्षितता: कुलरची मांडणी अशा ठिकाणी करा जिथे लहान मुले सहज पोहोचू शकणार नाहीत. कुलरच्या पंख्यासमोर सुरक्षित जाळी (Safety Grill) असल्याची खात्री करा, जेणेकरून लहान मुलांचा हात पंख्यात जाणार नाही.
• वायरिंगची तपासणी: कुलरसाठी नेहमी थ्री-पिन प्लग (3-Pin Plug) आणि सॉकेटचाच वापर करावा. वीजतारांचे आवरण (Insulation) सुस्थितीत असल्याची खात्री करा. जुन्या, कालबाह्य किंवा सांधे असलेल्या (Jointed wires) तारा वापरू नका.
तांत्रिक तपासणी आणि अर्थिंग (Earthing & Maintenance)
घरातील किंवा व्यवसायाच्या ठिकाणची विद्युत व्यवस्था सुरक्षित ठेवण्यासाठी महावितरणने काही तांत्रिक सल्ले दिले आहेत:
1. अर्थिंगची तपासणी: आपल्या घरातील अर्थिंग (Earthing) सुस्थितीत आहे का, याची तपासणी परवानाधारक विद्युत ठेकेदाराकडून (Licensed Electrical Contractor) करून घ्यावी.
2. ELCB चा वापर: विद्युत मांडणीत अर्थ लीकेज सर्किट ब्रेकर (ELCB/RCCB) बसवणे अत्यंत गरजेचे आहे. यामुळे चुकून विजेचा धक्का (Electric Shock) लागल्यास वीज प्रवाह तात्काळ खंडित होतो आणि मोठा अनर्थ टळतो.
3. ISI प्रमाणित उपकरणे: नेहमी आयएसआय (ISI Mark) प्रमाणित विद्युत उपकरणांचाच वापर करावा.
4. तज्ज्ञांकडून दुरुस्ती: जुना कुलर वापरात काढण्यापूर्वी मान्यताप्राप्त तंत्रज्ञाकडून (Technician) त्याची तांत्रिक तपासणी आणि दुरुस्ती करून घ्यावी.
आपत्कालीन परिस्थितीत काय करावे? (Emergency Response)
जर एखाद्या व्यक्तीला विजेचा धक्का लागला, तर खालील उपाययोजना कराव्यात:
• विजेचा धक्का लागलेल्या व्यक्तीला स्पर्श न करता, कोरड्या लाकडाच्या (Dry Wood) सहाय्याने बाजूला करावे.
• मुख्य वीज प्रवाह (Main Switch) त्वरित बंद करावा.
• बाधित व्यक्तीला त्वरित कृत्रिम श्वासोच्छ्वास (Artificial Respiration) देऊन जवळच्या रुग्णालयात दाखल करावे.
“प्रतिबंध हाच उपाय” (Prevention is better than cure) या तत्त्वानुसार नागरिकांनी विद्युत सुरक्षा नियमांचे काटेकोर पालन करून संभाव्य जीवित व वित्तहानी टाळावी, असे आवाहन महावितरणने केले आहे.
