मुंबई,दि.२८: LPG Supply Rules: पश्चिम आशियातील (West Asia) वाढत्या भू-राजकीय (Geo-political) तणावामुळे जागतिक स्तरावर तेल आणि गॅसच्या पुरवठ्यावर परिणाम झाला आहे. या पार्श्वभूमीवर, भारत सरकारने देशांतर्गत एलपीजी वितरण प्रणाली (LPG Distribution System) अधिक पारदर्शक आणि कडक करण्यासाठी नवीन नियमावली जाहीर केली आहे. येत्या १ मे पासून सर्व ग्राहकांसाठी खालील बदल लागू होतील:
१. डिलिव्हरी ऑथेंटिकेशन कोड (DAC – OTP)
आता गॅस सिलिंडरच्या वितरणावेळी (Delivery) ओटीपी (OTP) देणे अनिवार्य असेल.
• ग्राहकांना त्यांच्या नोंदणीकृत मोबाईल नंबरवर (Registered Mobile Number) एक सुरक्षित कोड प्राप्त होईल.
• हा कोड डिलिव्हरी एजंटला (Delivery Agent) सांगितल्यानंतरच सिलिंडर सुपूर्द केला जाईल.
• कीवर्ड: गॅस चोरी आणि गैरवापर टाळण्यासाठी ही सुरक्षा यंत्रणा (Security Mechanism) लागू करण्यात आली आहे.
२. नवीन बुकिंग गॅप (Refill Booking Gap)
पुरवठ्याचे व्यवस्थापन (Supply Management) सुधारण्यासाठी सरकारने रिफिल बुकिंगमधील (Refill Booking) अंतर वाढवले आहे:
• शहरी भाग (Urban Sector): आता दोन बुकिंगमध्ये किमान २५ दिवसांचे अंतर असावे लागेल.
• ग्रामीण भाग (Rural Sector): ग्रामीण ग्राहकांसाठी हे अंतर ४५ दिवसांपर्यंत वाढवण्यात आले आहे.
• कीवर्ड: ग्राहकांना आता त्यांच्या स्टॉकचे (Inventory) आगाऊ नियोजन करावे लागेल.
३. अनिवार्य ई-केवायसी (Mandatory e-KYC)
प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजनेच्या (PMUY) लाभार्थ्यांसाठी आधार आधारित ई-केवायसी (e-KYC) आता बंधनकारक आहे.
• ज्या ग्राहकांनी अद्याप त्यांची ओळख प्रमाणित (Authentication) केलेली नाही, त्यांना ही प्रक्रिया तातडीने पूर्ण करावी लागेल.
• कीवर्ड: दर आर्थिक वर्षात (Financial Year) एकदा ही प्रक्रिया पूर्ण करणे अनुदान (Subsidy) सुरू ठेवण्यासाठी आवश्यक आहे.
४. एलपीजी दरवाढ (LPG Price Hike)
जागतिक बाजारातील घडामोडींमुळे देशात घरगुती सिलिंडरच्या (Domestic Cylinder) किमतीत नुकतीच ६० रुपयांची वाढ झाली आहे.
• तेल विपणन कंपन्या (Oil Marketing Companies – OMCs) जसे की IOCL, BPCL आणि HPCL १ मे रोजी पुन्हा एकदा किमतींचा आढावा घेणार आहेत.
• कीवर्ड: आयात खर्च (Import Cost) वाढल्याने मे महिन्यात आणखी दरवाढीची (Price Hike) शक्यता वर्तवली जात आहे.
५. जागतिक पुरवठा साखळीतील अडथळे (Global Supply Chain)
इराण-इस्रायल संघर्षामुळे इंधन वाहून नेणारी जहाजे (Oil Tankers) प्रभावित झाली आहेत. भारत आपल्या एकूण गरजेपैकी ६०% एलपीजी आयात (Import) करतो. त्यामुळे जागतिक स्तरावरील कोणतीही अस्थिरता थेट भारतीय बाजारपेठेवर परिणाम करत आहे.
