बीड,दि.४: प्रत्येकाला आयुष्यात एकदा तरी गुप्तधन (Secret Wealth) सापडावे असे वाटते, पण बीडच्या आष्टी तालुक्यातील सांगवी पाटण येथे हा चमत्कार प्रत्यक्षात घडला. एका घराच्या बांधकामासाठी सुरू असलेल्या खोदकामात (Excavation) मोठ्या प्रमाणात चांदीची नाणी आढळली आहेत. मात्र, पोलीस आणि महसूल प्रशासन घटनास्थळी पोहोचेपर्यंत मोठा साठा गायब झाल्याची चर्चा रंगली आहे. (Silver Coins Treasure Found in Beed)
नेमकी घटना काय?
सांगवी पाटण येथील शशिकांत खुटाळे यांच्या घराचे बांधकाम सुरू असताना मातीच्या ढिगाऱ्यात मुलांना चांदीची नाणी सापडली. ही बातमी वाऱ्यासारखी गावात पसरली. महसूल (Revenue) आणि पोलीस विभागाने तातडीने धाव घेत २५० नाणी जप्त केली. मात्र, प्रत्यक्ष साठा ४ ते ५ किलो असल्याचा संशय (Suspicion) वर्तवण्यात येत असून, उरलेली नाणी नेमकी कुठे गेली, याचा तपास आता पोलीस करत आहेत.
ऐतिहासिक संदर्भ (Historical Context)
जिल्हाधिकारी वैशाली पाटील यांच्या माहितीनुसार, ही नाणी १९४१ सालातील आहेत. ही नाणी किती जुनी आहेत आणि त्यांचा कोणताही ऐतिहासिक वारसा आहे का, याची तपासणी करण्यासाठी पुरातत्व विभागाला (Archaeology Department) पाचारण करण्यात आले आहे.
काय सांगतो भारतीय कायदा? (Legal Rules)
भारतात खजिना सापडल्यास तो कोणाच्या मालकीचा असतो, याचे स्पष्ट नियम भारतीय निखात-निधी अधिनियम, १८७८ (Indian Treasure-Trove Act, 1878) मध्ये दिले आहेत:
• माहिती देणे अनिवार्य: खजिना सापडल्यास जिल्हाधिकाऱ्यांना (Collector) किंवा स्थानिक पोलिसांना कळवणे बंधनकारक असते.
• मालकी हक्क (Ownership): * जर खजिना स्वतःच्या जमिनीवर मालकालाच सापडला, तर तो संपूर्णपणे त्याचा होऊ शकतो.
• जर तो मजूर किंवा त्रयस्त व्यक्तीला सापडला, तर ३/४ भाग शोधणाऱ्याला आणि १/४ भाग जमीन मालकाला मिळतो.
• सरकारी जमिनीवर सापडलेल्या खजिन्यावर सरकारचा पूर्ण हक्क असतो.
• शिक्षा (Punishment): खजिना सापडल्याची माहिती दडवणे किंवा त्याची परस्पर विक्री करणे हा गुन्हा असून, यासाठी दंड आणि एक वर्षाच्या तुरुंगवासाची (Imprisonment) तरतूद आहे.
