नवी दिल्ली,दि.६: नवीन मतदारांच्या नोंदणीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या ‘फॉर्म ६’ (Form 6) मधील बदलांवरून आणि त्याला जोडलेल्या घोषणापत्रावरून (Declaration) सध्या देशातील राजकीय वातावरण चांगलेच तापले आहे. सर्वोच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश (Chief Justice of India – CJI) सूर्यकांत यांच्या खंडपीठाने केलेल्या महत्त्वपूर्ण टिप्पणीनंतर केंद्रीय निवडणूक आयोग (Election Commission of India – ECI) आणि विरोधी पक्षांमधील संघर्ष अधिक तीव्र झाला आहे.
नेमका काय आहे वाद? (The Core Issue)
नवीन मतदार नोंदणीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या मूळ ‘फॉर्म ६’ सोबत अतिरिक्त घोषणापत्र (Declaration) जोडणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. या नव्या अर्जात अर्जदाराच्या पूर्वजांची माहिती (Ancestry details) आणि इतर अटी समाविष्ट करण्यात आल्या आहेत.
निवडणूक आयोगाचा दावा (ECI’s Stand): आयोगाने स्पष्ट केले की मूळ ‘फॉर्म ६’ मध्ये कोणताही वैधानिक बदल (Statutory modification) केलेला नाही. केवळ नियमांनुसार एक अतिरिक्त जोडपत्र (Declaration) जोडण्यात आले होते, ज्याला न्यायालयाने मंजुरी दिली होती.
विरोधकांचा आरोप (Opposition’s Allegation): विरोधी पक्षांचा आरोप आहे की, मुख्य निवडणूक आयुक्त (Chief Election Commissioner – CEC) ज्ञानेश कुमार यांनी न्यायालयाच्या नावाचा गैरवापर करून एकतर्फी (Unilateral) आणि बेकायदेशीरपणे हा बदल अमलात आणला आहे.
सर्वोच्च न्यायालयात काय घडले? (Supreme Court’s Observation)
या याचिकेवर CJI सूर्यकांत, न्यायमूर्ती जोयमाल्य बागची आणि न्यायमूर्ती व्ही. मोहना यांच्या खंडपीठासमोर सुनावणी झाली.
सुनावणीदरम्यान सरन्यायाधीश सूर्यकांत यांनी स्पष्टपणे नमूद केले: “Let’s be very clear. Any modified Form 6 has not been approved by us.” (आम्ही हे स्पष्ट करतो की, कोणत्याही सुधारित किंवा बदललेल्या ‘फॉर्म ६’ ला सर्वोच्च न्यायालयाने कोणतीही मंजुरी दिलेली नाही.)
यायालयाने निवडणूक आयोगाकडून संपूर्ण रेकॉर्ड (Records) मागवले असून, ऑनलाईन पोर्टलवर हे बदल कोणी आणि कोणाच्या अधिकारात केले (Who has modified what), याचा तपास केला जाईल असे सांगितले.
राजकीय घडामोडी आणि विरोधकांचा हल्लाबोल (Political Fallout)
सर्वोच्च न्यायालयाच्या या टिप्पणीनंतर विरोधी पक्षांनी निवडणूक आयोगाविरोधात आक्रमक पाऊल उचलले आहे:
1. ‘निर्वाचन भवन’वर मोर्चा: काँग्रेस नेते राहुल गांधी (Rahul Gandhi) यांच्यासह ‘इंडिया’ (INDIA) आघाडीच्या प्रमुख नेत्यांनी दिल्लीतील निवडणूक आयोगाच्या मुख्यालयाकडे (Election Commission Headquarters) मोर्चा काढला.
2. राहुल गांधींचे गंभीर आरोप: सर्वोच्च न्यायालयाच्या टिप्पणीनंतर राहुल गांधी यांनी ‘X’ (ट्विटर) वर पोस्ट करत मुख्य निवडणूक आयुक्तांवर पदाचा दुरुपयोग (Abuse of position) केल्याचा आरोप केला.
3. युवा संघटनांचे आंदोलन: दिल्लीत विविध युवा संघटनांच्या कार्यकर्त्यांनी निदर्शने (Protests) केली, ज्यानंतर पोलिसांनी अनेक आंदोलकांना ताब्यात (Detain) घेतले.
पुढे काय? (What Next?)
निवडणूक आयोगाने स्पष्ट केले आहे की, त्यांनी सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसारच कारवाई केली आहे. मात्र, सर्वोच्च न्यायालयाने निवडणूक आयोगाकडून कागदपत्रे मागवल्यामुळे येत्या सुनावणीत या प्रकरणाला कोणते वळण मिळते, याकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे.
