राज्य मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालयाने जाहीर केलेल्या ‘विशेष सखोल पुनरीक्षण २०२६’ (SIR) अंतर्गत महाराष्ट्राची नवी प्रारुप मतदार यादी समोर आली आहे. या नव्या मसुद्यामुळे राज्यात मोठी खळबळ उडाली आहे, कारण राज्यातील दोन कोटींपेक्षा जास्त मतदारांची नावे या यादीतून बाहेर पडली आहेत.
पुनरीक्षणाची प्रक्रिया सुरू होण्यापूर्वी महाराष्ट्रात एकंदर ९.७८ कोटी नोंदणीकृत मतदार होते. मात्र, ताज्या आकडेवारीनुसार नवीन मसुद्यात ७.७१ कोटी (७८.८६%) मतदारांचीच नावे कायम आहेत. तर उर्वरित २.०६ कोटींहून अधिक (२१.१४%) मतदारांची नावे गणना प्रपत्र न मिळणे, दुबार नोंदणी, कायमचे स्थलांतर किंवा मृत्यू या कारणांमुळे वगळण्यात आली आहेत.
प्रारुप मतदार यादीतील महत्त्वाचे आकडे
एकूण समाविष्ट मतदार: ७,७१,६५,५६२
पुरुष मतदार: ३,९५,८९,९०५
महिला मतदार: ३,७५,७२,५७०
तृतीयपंथी मतदार: ३,०८७
यादीत नाव कसे शोधायचे?
आपले नाव मतदार यादीत आहे की नाही हे जाणून घेण्यासाठी नागरिकांनी CEO Maharashtra या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्यावी. तेथे ‘प्रारुप मतदार यादी २०२६’ हा पर्याय निवडून आपले नाव आणि तपशील सहज तपासता येईल.
हरकती, दावे आणि दुरुस्तीचे वेळापत्रक
जे मतदार यादीतून वगळले गेले आहेत किंवा ज्यांना नवीन नोंदणी करायची आहे, त्यांच्यासाठी निवडणूक आयोगाने दुरुस्तीची संधी दिली आहे:
दावे व हरकती नोंदवण्याची मुदत: ३१ ऑगस्ट २०२६ ते ३० सप्टेंबर २०२६
अंतिम मतदार यादी जाहीर होण्याची तारीख: ४ नोव्हेंबर २०२६
पात्रता: १ ऑक्टोबर २०२६ रोजी किंवा त्यापूर्वी वयाची १८ वर्षे पूर्ण करणारे तरुण या प्रक्रियेत नवीन नाव नोंदवू शकतात.
मतदान केंद्रांमधील बदल
प्रशासनाने मतदारांच्या सोयीसाठी मतदान केंद्रांचे सुसूत्रीकरण केले आहे:
एकूण मतदान केंद्रे: ४३१ जुनी केंद्रे वगळून व ३९४ नवीन केंद्रे जोडून आता राज्यात एकूण १,००,२१६ केंद्रे निश्चित झाली आहेत.
स्थळ बदल: सुरक्षेच्या कारणास्तव व सोयीसाठी १,४०३ केंद्रांचे ठिकाण बदलून त्यांना तात्पुरत्या शेडऐवजी पक्क्या इमारतींमध्ये हलवण्यात आले आहे.
त्यामुळे आगामी निवडणुकांपूर्वी वेळेत आपले नाव आणि नवीन मतदान केंद्र तपासून घेणे प्रत्येक नागरिकासाठी महत्त्वाचे आहे.
