सोलापूर,दि.३१: उद्यापासून म्हणजेच १ जून २०२६ (1 June 2026) पासून देशामध्ये सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन आयुष्यावर आणि खिशावर थेट परिणाम करणारे अनेक मोठे बदल होणार आहेत. यामध्ये युपीआय पेमेंट (UPI Payment), गॅस सिलिंडरचे दर (LPG Cylinder Prices), बँकिंग क्षेत्र, सोलर पॅनेल (Solar Panels) आणि रेल्वे प्रवासाशी (Railway Travel) संबंधित नियमांचा समावेश आहे. हे बदल नेमके कोणते आहेत आणि त्यांचा तुमच्या बजेटवर काय परिणाम होणार, याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे:
१. युपीआय पेमेंटमध्ये पारदर्शकता (UPI Payment Changes)
ऑनलाइन फसवणूक (Online Fraud) रोखण्यासाठी ‘नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया’ने (NPCI) एक महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. आता युपीआयद्वारे पैसे पाठवताना क्यूआर कोड (QR Code) स्कॅन केल्यास किंवा मोबाईल नंबर टाकल्यास, समोरच्या युझरचे बँकेत नोंदणीकृत असलेले मूळ नाव स्क्रीनवर दिसेल. यामुळे चुकीच्या व्यक्तीला पैसे पाठवण्याचा धोका (Risk) मोठ्या प्रमाणात कमी होईल.
२. एलपीजी सिलिंडरच्या किमतीत बदल (LPG Cylinder Rates)
दर महिन्याच्या एक तारखेला तेल विपणन कंपन्या (Oil Marketing Companies – OMCs) गॅसच्या किमतींचा आढावा घेतात. सध्याच्या जागतिक तणावामुळे पुरवठा साखळीवर (Supply Chain) परिणाम झाला असून, घरगुती (१४.२ किलो) आणि व्यावसायिक (Commercial) सिलिंडरच्या किमती वाढण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. यामुळे गृहिणींचे मासिक बजेट (Monthly Budget) कोलमडू शकते.
३. एटीएम व्यवहारांचे नियम आणि शुल्क (ATM Transaction Charges)
१ जूनपासून एटीएम (ATM) व्यवहार शुल्कात बदल होण्याची शक्यता आहे. एचडीएफसी (HDFC) आणि पीएनबी (PNB) सारख्या प्रमुख बँका, मोफत व्यवहारांची मर्यादा (Free Transaction Limit) संपल्यानंतर रोख रक्कम काढणे (Cash Withdrawal), बॅलन्स चेक आणि मिनी स्टेटमेंटसाठी (Mini Statement) अधिक शुल्क आकारू शकतात. तसेच, युपीआय एटीएम (UPI ATM) द्वारे पैसे काढण्याच्या नियमांतही बदल होऊ शकतात, ज्यामुळे छोट्या व्यवहारांसाठी अतिरिक्त खर्च करावा लागू शकतो.
४. सोलर पॅनेलसाठी नवे नियम (New Solar Panel Rules)
सरकारी अनुदान (Government Subsidy) किंवा नेट-मीटरिंग (Net-Metering) योजनांचा लाभ घेण्यासाठी आता केवळ ‘एएलएमएम’ (ALMM – Approved List of Models and Manufacturers) लिस्टेड सोलर पॅनेल आणि सेल वापरणे अनिवार्य असेल. केंद्र सरकारच्या ‘सूर्य घर मोफत वीज योजने’साठीही (Surya Ghar Yojana) हा नियम लागू राहील. या नवीन धोरणामुळे सोलर पॅनेलच्या किमतीत काही प्रमाणात वाढ होऊ शकते.
५. पॅन कार्डच्या नियमांत बदल (PAN Card Rules)
पॅन कार्डच्या नियमांमध्ये एका बाजूला शिथिलता देण्यात आली आहे, तर दुसऱ्या बाजूला नियम अधिक कठोर करण्यात आले आहेत.
आता ₹५०,००० पर्यंत रोख रक्कम जमा करण्यासाठी पॅन कार्ड अनिवार्य नसेल.
मालमत्ता खरेदी-विक्रीच्या (Property Transactions) व्यवहारात पॅन कार्डची मर्यादा ₹१० लाखांवरून ₹२० लाख करण्यात आली आहे.
मात्र, ₹४५ लाखांपेक्षा जास्त किमतीचे व्यवहार, गिफ्ट डीड (Gift Deed) आणि जॉइंट डेव्हलपमेंटसाठी पॅन कार्ड देणे अनिवार्य असेल.
६. एफडी आणि कर्जाचे व्याजदर (FD and Loan Interest Rates)
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाची (RBI) मॉनेटरी पॉलिसी कमिटी (MPC) बैठक ३ ते ५ जून दरम्यान होणार आहे. या बैठकीनंतर मुदत ठेव (Fixed Deposit – FD) आणि रेपो रेटमध्ये (Repo Rate) बदल होऊ शकतात. रेपो रेट बदलल्यास गृहकर्जासह (Home Loan) इतर सर्व कर्जांचे मासिक हप्ते (EMI) प्रभावित होण्याची शक्यता आहे.
७. प्रॉव्हिडंट फंडाचे पैसे युपीआयद्वारे काढता येणार (EPFO UPI Withdrawal)
कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेकडून (EPFO) नोकरदारांसाठी एक आनंदाची बातमी मिळण्याची शक्यता आहे. पीएफचे (Provident Fund – PF) पैसे थेट युपीआय (UPI) द्वारे काढण्याची सुविधा लवकरच सुरू होऊ शकते. ‘ईपीएफओ’ने या संदर्भातील सर्व तांत्रिक तयारी पूर्ण केल्याचे वृत्त आहे.
८. रेल्वे प्रवाशांना फटका; ७७ गाड्यांच्या मार्गात बदल (Railway Route Changes)
रेल्वे ट्रॅक अपग्रेडेशनच्या (Track Upgradation) कामांमुळे रेल्वे प्रशासनाने ७७ गाड्या रद्द केल्या आहेत, तर काहींचे मार्ग बदलले (Diverted) आहेत. याचा सर्वाधिक फटका महाराष्ट्र, गुजरात आणि पश्चिम बंगाल या राज्यांतील प्रवाशांना बसणार आहे. त्यामुळे प्रवासाला निघण्यापूर्वी प्रवाशांनी आपल्या गाडीचे लाईव्ह स्टेटस (Live Train Status) तपासून घेणे फायद्याचे ठरेल.
