मुंबई,दि.१४: मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर आता दक्षिण आशियातही ठिणगी पडली आहे. अफगाण हवाई दलाने पाकिस्तानच्या सीमेत घुसून इस्लामाबादमधील ‘हमजा’ या धोरणात्मक लष्करी तळावर मोठा ड्रोन हल्ला केला. ‘ड्युरंड रेषे’वरून सुरू असलेल्या वादाचे रूपांतर आता ‘खुल्या युद्धात’ झाल्याचे पाहायला मिळत असून, ही आतापर्यंतची सर्वात मोठी लष्करी कारवाई मानली जात आहे.
हल्ल्याचा तपशील आणि नुकसान
अफगाणिस्तानच्या संरक्षण मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, शुक्रवारी सायंकाळी ५ च्या सुमारास हा हल्ला करण्यात आला. या कारवाईत पाकिस्तानी लष्कराचे:
• कमांड सेंटर पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाले आहे.
• शस्त्रास्त्र डेपो आणि सैनिकांच्या निवासस्थानांचे मोठे नुकसान झाले आहे.
• मोठ्या प्रमाणात मानवी आणि आर्थिक हानी झाल्याचा दावा अफगाणिस्तानने केला आहे.
बदल्याची कारवाई: पाकिस्तानने अलीकडेच अफगाणिस्तानमधील काबुल, पक्तिया आणि कंदहार भागात हवाई हल्ले केले होते. या हल्ल्यांचा चोख प्रत्युत्तर म्हणून अफगाणिस्तानने हा ‘सर्जिकल स्ट्राईक’ केल्याचे समजते.
तणावाचे मुख्य कारण: ड्युरंड रेषा आणि TTP
दोन्ही देशांमधील संघर्षाच्या मुळाशी दोन मुख्य कारणे आहेत:
1. ड्युरंड रेषा: २६०० किलोमीटर लांबीच्या या आंतरराष्ट्रीय सीमेला अफगाणिस्तान मान्यता देत नाही.
2. दहशतवादाचे आरोप: ‘तहरीक-ए-तालिबान पाकिस्तान’ (TTP) या संघटनेला अफगाणिस्तान आश्रय देत असल्याचा पाकिस्तानचा आरोप आहे, तर पाकिस्तान आपल्या सार्वभौमत्वाचे उल्लंघन करत असल्याचे अफगाणिस्तानचे म्हणणे आहे.
जागतिक पडसाद आणि चीनची मध्यस्थी
• इस्लामाबादमध्ये हाय-अलर्ट: या हल्ल्यानंतर पाकिस्तानच्या राजधानीत कडक सुरक्षा व्यवस्था तैनात करण्यात आली असून शहराचे प्रवेशद्वार मर्यादित करण्यात आले आहेत.
• चीनची भूमिका: वाढता तणाव पाहून चीनने दोन्ही देशांना शांततेचे आवाहन केले आहे. चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी यांनी अफगाण नेत्यांशी संपर्क साधून सैन्य माघारी घेण्याबाबत चर्चा सुरू केली आहे.
पाकिस्तानचे ‘ऑपरेशन गजब लिल हक’
यापूर्वी पाकिस्तानने अफगाणिस्तानच्या शहरी भागांत बॉम्बफेक केली होती, ज्याला त्यांनी ‘ऑपरेशन गजब लिल हक’ असे नाव दिले होते. या मोहिमेत दहशतवादी तळ नष्ट केल्याचा दावा पाकिस्तानने केला होता, मात्र संयुक्त राष्ट्रांच्या अहवालानुसार यामध्ये अनेक निष्पाप महिला आणि बालकांचा मृत्यू झाला होता.
