सोलापूर,दि.८: अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांनी इराणविरोधात पुकारलेले युद्ध आता त्यांच्यावरच उलटण्याची चिन्हे दिसत आहेत. इस्त्रायलच्या (Israel) मदतीने इराणवर सुरू असलेल्या भीषण हल्ल्यांनंतरही, अमेरिकेच्या इंटेलिजन्स एजन्सीने (Intelligence Agency) सादर केलेल्या एका धक्कादायक अहवालामुळे ट्रम्प प्रशासनाच्या अडचणी वाढल्या आहेत. केवळ बॉम्बफेक करून इराणमध्ये सत्तापरिवर्तन (Regime Change) करणे शक्य नसल्याचे या अहवालात स्पष्ट करण्यात आले आहे.
युद्धाचा जागतिक अर्थव्यवस्थेला तडाखा
गेल्या आठ दिवसांपासून सुरू असलेल्या या युद्धामुळे आखाती देशांतील परिस्थिती भीषण झाली आहे. इराण आणि इस्त्रायलकडून एकमेकांच्या तेल आणि वायू प्रकल्पांना लक्ष्य केले जात असल्याने जगात इंधन संकट (Fuel Crisis) उभे ठाकले आहे.
• रिफायनरी (Refinery): कतारसह अनेक देशांनी आपले तेल शुद्धीकरण प्रकल्प खबरदारी म्हणून बंद केले आहेत.
• हवाई वाहतूक (Aviation): दुबई विमानतळावर झालेल्या हल्ल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय विमान सेवा विस्कळीत झाली असून, हजारो नागरिक युद्धक्षेत्रात अडकले आहेत.
• महागाई (Inflation): इंधनाच्या तुटवड्यामुळे जगभरात महागाईचा भडका उडाला आहे.
गुप्तचर अहवालातील (Intelligence Report) महत्त्वाचे मुद्दे
डोनाल्ड ट्रम्प यांना इराणमध्ये सत्तापालट करून तेथील यंत्रणा आपल्या ताब्यात घ्यायची आहे. मात्र, अमेरिकेच्या १८ गुप्तचर संस्थांनी दिलेल्या अहवालानुसार ट्रम्प यांचे हे गणित चुकताना दिसत आहे.
१. धार्मिक कट्टरता आणि लष्करी रचना: अमेरिकेने इराणच्या लष्करी तळांना कितीही नुकसान पोहोचवले, तरी इराणी सैन्याचा धार्मिक ढांचा (Religious Structure) अत्यंत मजबूत आहे. सर्वोच्च नेते आयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या मृत्यूनंतरही तिथली व्यवस्था कोलमडलेली नाही.
२. उत्तराधिकारी निवड प्रक्रिया (Succession Process): खामेनेई यांच्यानंतर नवीन नेत्याची निवड करण्यासाठी तिथली ‘असेंब्ली ऑफ एक्सपर्ट्स’ (Assembly of Experts) सक्रिय झाली आहे. यामध्ये ‘इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स’ (IRGC) या प्रभावी लष्करी संघटनेची भूमिका कळीची ठरणार आहे. सध्या मुजतबा खामेनेई यांचे नाव आघाडीवर आहे.
इराणचा शरणागतीला नकार
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सोशल मीडियाच्या माध्यमातून इराणला बिनशर्त शरणागती (Unconditional Surrender) पत्करण्याचे आवाहन केले होते. मात्र, “इराणचे भविष्य केवळ इराणची जनताच ठरवेल,” असे ठाम उत्तर देत इराणने ट्रम्प यांना जोरदार चपराक लगावली आहे. तज्ज्ञांच्या मते, अमेरिकेच्या प्रचंड दबावानंतरही इराण झुकण्यास तयार नाही, ज्यामुळे हे युद्ध अमेरिकेसाठी देखील तितकेच घातक ठरू शकते.
