मुंबई: सध्या जागतिक स्तरावर युद्धाचे ढग दाटले असताना पाकिस्तानच्या अडचणींत दुहेरी भर पडली आहे. एकीकडे अफगाणिस्तानसोबत सुरू असलेला संघर्ष आणि दुसरीकडे भारतीय हवाई दलाने (IAF) सीमेजवळ जाहीर केलेला युद्ध सराव, यामुळे इस्लामाबादमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.
नेमकी परिस्थिती काय आहे?
मध्य पूर्वेत इराण आणि इस्रायलमधील संघर्ष शिगेला पोहोचला आहे. इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या निधनानंतर इराणने आक्रमक पवित्रा घेत अमेरिकन तळांना आणि इस्रायलला टार्गेट केले आहे. या जागतिक तणावाच्या पार्श्वभूमीवर दक्षिण आशियातही हालचाली वेगवान झाल्या आहेत.
• अफगाण-पाक संघर्ष: तालिबानी सैन्याने नुकताच पाकिस्तानातील नूर खान एअरबेससह इतर महत्त्वाच्या ठिकाणांवर हल्ला केला. यामुळे पाकिस्तानी सैन्य आधीच दबावाखाली आहे.
• भारतीय हवाई दलाची घोषणा: अशातच भारताने ५ मार्च ते १२ मार्च या कालावधीत पाकिस्तानच्या सीमेजवळ (दक्षिण भाग) मोठा युद्ध सराव आयोजित केला आहे.
NOTAM जारी आणि हाय अलर्ट
भारतीय हवाई दलाने या सरावासाठी ‘नोटीस टू एअरमेन’ (NOTAM) जारी केली आहे. अधिकृतरीत्या हा नियमित सराव असला, तरी सध्याच्या परिस्थितीमुळे पाकिस्तानच्या गोटात खळबळ उडाली आहे.
1. राखीव हवाई क्षेत्र: सरावाच्या काळात नागरी विमानांना या क्षेत्रापासून दूर राहण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
2. पाकिस्तानी हालचाली: भारताच्या या घोषणेनंतर पाकिस्ताननेही राजस्थान आणि सिंध प्रांताला लागून असलेल्या सीमेवर अतिरिक्त सैन्य आणि हवाई सामग्री तैनात केली आहे.
3. भौगोलिक महत्त्व: हा सराव राजस्थान आणि पाकिस्तानच्या सिंध प्रांताच्या सीमेजवळ होणार आहे, जो सामरिकदृष्ट्या अत्यंत संवेदनशील मानला जातो.
पाकिस्तानसाठी हा ‘दुहेरी धक्का’ का?
पाकिस्तान सध्या अनेक आघाड्यांवर संकटात सापडला आहे:
• सैन्य विखुरलेले: अफगाणिस्तान सीमेवर युद्ध सुरू असल्याने पाकिस्तानचे मुख्य सैन्य तिथे गुंतले आहे. आता भारताच्या सरावामुळे त्यांना दक्षिण सीमेवरही लक्ष केंद्रित करावे लागत आहे.
• आर्थिक आणि लष्करी दबाव: इराण-इस्रायल युद्धामुळे हवाई वाहतूक आणि लष्करी पुरवठ्यावर परिणाम झाला असतानाच, भारताच्या या हालचालींनी पाकिस्तानच्या लष्कराचे ‘कंबरडे’ मोडले आहे.
‘ऑपरेशन सिंदूर’ पासून भारत-पाकिस्तान सीमेवर असे सराव होणे सामान्य असले, तरी सध्याची जागतिक परिस्थिती आणि अफगाणिस्तानशी सुरू असलेले युद्ध यामुळे भारताचा हा सराव पाकिस्तानसाठी प्रचंड मानसिक आणि लष्करी तणाव निर्माण करणारा ठरत आहे.
