मुंबई,दि.८: गेल्या महिन्याभरापासून जगावर घोंघावणारे युद्धाचे ढग आता काहीसे विरताना दिसत आहेत. अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यानंतर निर्माण झालेला तणाव निवळण्याची शक्यता निर्माण झाली असून, अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दोन आठवड्यांच्या युद्धविरामाची (Ceasefire) मोठी घोषणा केली आहे. या निर्णयामुळे राजनैतिक वाटाघाटींचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
ट्रम्प यांची ‘ट्रुथ सोशल’वरून माहिती
अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ‘ट्रुथ सोशल’वर पोस्ट करत या युद्धविरामाची माहिती दिली. ते म्हणाले की, “मी दोन आठवड्यांसाठी इराणवरील बॉम्बहल्ले आणि लष्करी कारवाई स्थगित करण्यास सहमत आहे. सर्वसमावेशक शांततेच्या दिशेने हे एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.” विशेष म्हणजे, अमेरिका आणि इराण या दोन्ही देशांनी युद्धविरामास सहमती दर्शवली असून, इस्रायलनेही सध्या आपले हल्ले थांबवण्याचा निर्णय घेतला आहे.
पाकिस्तानची मध्यस्थी आणि महत्त्वाची अट
हा निर्णय घेण्यापूर्वी डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ आणि लष्करप्रमुख आसिम मुनीर यांच्याशी सविस्तर चर्चा केली. पाकिस्तानने केलेल्या विनंतीनंतर हल्ले स्थगित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. मात्र, ट्रम्प यांनी यासाठी एक महत्त्वाची अट घातली आहे:
अट: इराणने ‘होर्मुझची सामुद्रधुनी’ (Strait of Hormuz) वाहतुकीसाठी पुन्हा खुली करावी.
तणाव कमी करण्यासाठी आणि जागतिक व्यापारासाठी हे पाऊल आवश्यक असल्याचे ट्रम्प यांनी नमूद केले.
पुढील चर्चा पाकिस्तानात होणार
हा युद्धविराम केवळ एकतर्फी नसून तो **द्विपक्षीय** असेल. पुढील दोन आठवडे दोन्ही देशांचे सैन्य माघार घेतील. या कालावधीत शांतता प्रस्थापित करण्यासाठीची पुढील महत्त्वाची चर्चा **पाकिस्तानमध्ये** पार पडणार आहे.
लष्करी उद्दिष्टे साध्य झाली’ – ट्रम्प यांचा दावा
ट्रम्प यांनी आपल्या पोस्टमध्ये असाही दावा केला की, अमेरिकेने आपली लष्करी उद्दिष्टे केवळ साध्यच केलेली नाहीत, तर ती ओलांडली आहेत. इराणकडून अमेरिकेला **१०-कलमी प्रस्ताव** मिळाला असून, तो वाटाघाटींसाठी एक भक्कम आधार ठरू शकतो. बहुतेक महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर दोन्ही देशांमध्ये आधीच सहमती झाल्याचेही त्यांनी सुचवले आहे.
धमकीनंतर अचानक नरमाईची भूमिका?
काही तासांपूर्वीच ट्रम्प यांनी इराणची संस्कृती नष्ट करण्याची धमकी दिली होती, ज्याकडे अण्वस्त्र हल्ल्याचे संकेत म्हणून पाहिले जात होते. या विधानावर जगभरातून आणि खुद्द अमेरिकेतूनही टीका झाली होती. मात्र, अंतिम मुदत संपण्यापूर्वीच ट्रम्प यांनी घेतलेल्या या यु-टर्नमुळे जगाने सुटकेचा निःश्वास सोडला आहे.
आता पाकिस्तानात होणाऱ्या चर्चेतून कायमस्वरूपी तोडगा निघतो का, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
